جاذبه و دافعه ی مطهری

حاشیه ای بر چهره ی روشنفکری استاد

این یادداشت، دوسه سال پیش تر در یکی از شماره های ماهنامه شهید «سوره» منتشر شده است. (ماهنامه راه را ببینید!)

«وجه روشنفكری شهید مطهری تا به حال مورد توجه قرار نگرفته است.» این نكته‌ای است كه در پیام سال گذشته رهبر انقلاب در همایش حكمت مطهر هم به چشم می‌آمد (>> متن پیام).  از اینكه چرا رهبر انقلاب چنین احساس خلأیی كرده و از اینكه شاید كسانی پیدا شوند كه بپرسند «مگر یك متفكر دینی وجه روشنفكری هم دارد؟» بگذریم. همین‌قدر باید اشاره كرد كه امروز مطهری دوگونه معرفی می‌شود: یا مانند هر پدیده و شخصیت مقدس و برجسته‌ای، با عباراتی كل‍ّی و تقریباً تو خالی مثل «بزرگ»، «تأثیرگذار»، «مهم»، «مثال زدنی» و... مورد تكریم و تمجید قرار می‌گیرد و یا اگر قرار است تبیین نظری یا هنری‌ای درباره‌اش صورت گیرد،‌ ـ‌ باز هم مانند غالب شخصیتها و پدیده‌های مقدس و برجسته‌ ـ تصویری نه چندان كامل از او ارائه می‌شود.

مطهری را امروزه بیشتر با دو ویژگی برجسته می‌شناسند و می‌شناسانند: «تخصص و عمق او در علوم مختلف اسلامی»، و «پاسخگویی به شبهات دینی و رد‌ّ مستدل مكاتب غیر دینی»؛ اما آیا رمز مطهری بودن مطهری در این دو ویژگی است و بس؟ اگر این‌طور باشد، ...